Werk(en) in de collectie

Piet Ouborg  (Dordrecht 1893 - Den Haag 1956)

Ouborg had al begin jaren ‘30 bewust gekozen voor het internationale Surrealisme en voor de rol van het onderbewustzijn bij het scheppend proces. Maar zijn werk bleef aanvankelijk onopgemerkt omdat zijn ontwikkeling in isolement plaatsvond. Hij was tussen 1916 en 1938 tekenleraar en onderwijzer in Nederlands-Indië, waar hij de naïviteit van kindertekeningen bewonderde en sterk werkte onder de invloed van de inlandse dans, poppenspelen en voorouderverering. Door deze geïsoleerde ontwikkeling bleek Ouborg na terugkeer in Nederland, curieus genoeg, vér vooruit te lopen op de ontwikkeling van de kunstenaars in het vaderland.

Tijdens de consternatie in 1950 naar aanleiding van de hem toegekende «Jacob Marisprijs» voor zijn abstracte tekening «Vader en Zoon», regende het ingezonden brieven en spotprenten in de nationale pers en schreef zijn collega-kunstenaar Charles Eyck over «onbeduidende grappen van totaal verziekte geesten». Deze verwikkelingen hebben Ouborg zeer gekwetst, terwijl ons nu volstrekt duidelijk is, hoe consequent en aantoonbaar belangwekkend zijn brugfunctie tussen groepen en generaties op dat moment feitelijk was.

Toen Willy Boers hem in 1946 vroeg zich aan te sluiten bij de abstract werkende groep «Vrij Beelden», heeft hij heftig getwijfeld. Zijn eigen omgeving waarschuwde hem voor deze Amsterdamse «communisten» terwijl hijzelf meende er «slechts mee te kunnen winnen». Hij nam het aanbod tenslotte aan en in de daarop volgende jaren 1946-1950 ontstond een reeks unieke puur abstracte werken. Hij zou eveneens gevraagd worden deel te nemen aan de semi-abstracte CoBrA-beweging, hetgeen erg bijzonder was omdat hij ruim een generatie ouder was dan de andere leden. Hij bedankte voor de eer.

Toen zijn schilderij «Landschappelijk» uit 1947 in 1954 deel uitmaakte van een wereldtournee onder de titels «Some Aspects of Modern Dutch Painting» en «Holländische Kunst der Gegenwart» was Ouborg 62 jaar oud. Ter illustratie van Ouborgs brugfunctie; Karel Appel die ook onderdeel van de delegatie was, was juist 33 geworden. Echer na de teleurstelling rondom de «Jacob Marisprijs» werd ook deze tournee een aanslag op Ouborgs toch al wankele zelfvertrouwen. Want naar aanleiding van deze internationale tournee werden zelfs Kamervragen gesteld over de negatieve bijdrage van Ouborg voor Nederland en werd de minister, tevergeefs, verzocht Ouborg uit het tourneeprogramma te verwijderen.